İşğal

Bəzən bizim cəmiyyətimizdə, elə hadisələr yaşanır ki, bu hadisələr insan həyatına mənfi təsir qoyur. Gənclərin azad fikiri olmaması, bəzən də, azad fikirləri olanda da, qarşı tərəflərin onları başa düşməməsi, insan həyatının məhv olmasına səbəb olur.

Bəzən bizim cəmiyyətimizdə, elə hadisələr yaşanır ki, bu hadisələr insan həyatına mənfi təsir qoyur. Gənclərin azad fikiri olmaması, bəzən də, azad fikirləri olanda da, qarşı tərəflərin onları başa düşməməsi, insan həyatının məhv olmasına səbəb olur. Məsələn: əgər bir gənc evlənmək istəyirsə, gərək qohum- əqrabanın nəzərinə görə, xonça bağlayıb, qız evinə getməlidir. Elin adətinə görə, qohum-əqrabanın fikirlərinə görə, hələ mən bayramlarda qız evinə hədiyyələr göndərməyi demirəm. Sonra oğlan istəyir ki, özü üçün toy eləsin. Təbii ki oğlan öz dostlarını, evlənəcəyi qız da istəyir ki, öz rəfiqələrini toya çağırsın. Amma bəzən, hətta toy ərəfəsində də görürük ki, bəzi gənclərin öz həyatı ilə bağlı söz deməyə azad fikiri olmur. Oğlanın atası deyir ki, iş yoldaşlarım toya gələcək, çünki hörmətli adamlardır, həm də toya yaxşı pul yazdıracaqlar. Anası dillənir ki, bəs mənim adamlarım, hələ rəfiqələrimi demirəm. Burda hələ qız evindən danışmıram. Ailə həyatı qurmaq istəyən gəncdə baxır ki, restoranda iki və yaxud bundan çox yer qalmayıb ki, öz adamlarından toyuna çağırsın, belə səbəbə görə də, daha heç nə deyə bilmir. Axı məcburdur toyu atası eləyir. Əgər həmin oğlan atasına etiraz edib desəydi ki, mən öz toyuma, öz adamlarımı çağıracam, bu zamanda burda da, həmin oğlanı böyüklərə söz demək də qınayacaqdılar. Çünki evin kişisi gedib bankdan pul götürüb ki, oğlunun toyun etsin. Ola bilər ki, evin kişisi oğluna deyə bilər ki, get toyunu özün elə. Belə yerdə də həmin gənc məcburdur, işğal altında qalsın. Çünki həmişə ailədən aslı qalıb. Deyək toy oldu, gənclər evləndi. Yenə də cəmiyyətin gözü bu təzə evlənənlərdədir. Hamı gözləyir ki, uşaq olsun. Uşaq nə oldu ? deyənlərin sayı çoxalır. Yenə qohum-əqraba imkan vermir ki, bu iki gənc öz həyatlarını özləri düşünsünlər. Hamı bir səslə uşaq olsun, əgər uşaq olmasa deməli problemləri var. Yenə dedi-qodular, köhnə fikirlər, meydana gəlir. Deyək uşaqda oldu və həmin zaman yeni fikirlər ortaya çıxır. İndi də deyəcəklər ki, uşağın adın gərək biz qoyaq. Sankı qohum-əqraba SSSR- dir, evlənən gənclər isə Azərbaycandır. Yazmaqla qurtarmaq olmaz bu işləri, amma yazımız hələ davam edir. Bir də ki iş problemi çıxır ortaya. Hə bu gənc evləndi, mütləq gərək işləyə, harda ? İndi bu hardanıda yazaq. Pul yığılib toydan, ya pul banka qayıtmalıdır, ya da evin kişisinin cibinə getməlidir. Vay o gündən ki, toyda pul az yığıla, burda da böyük qalmaqal var, onuda özünüz fikirləşın. Hə harda qaldım, orda qaldım ki, gənc harda işləyə? Tez pul tapıb, onu yaxşı yerə işə düzəldirlər, yoxsa evə pul gətirən olmayacaq. Bəlkə bu gənc öz düşüncəsinə, öz həyatına uyğun iş axtarıb, sonra gələcəyinidə bu işlə qurmaq istəyir. Amma yenə müstəqillik yoxdur, yenə SSSR adəti, oğlan bizə işləməlidir və bizim sözümüzlə hərəkət etməlidir. Çünki biz onu işə qoymuşuq. Həmin gəncdə əgər ağlı olmasa, yəqin ki, (bu fikir bütün gənclərə şamil olunmur) girəcək millətin cibinə. Millətin cibindən, keçəcək dövlətin cibinə. Evdə qorxaq olsada, öz adamlarından qorxsada, amma millətin yanında vəzifəsi var axı, gərək hamıya qan uddura. Bizim millətdə fağır millətdir axı, SSSR-ni görüb, bundan qorxacaq. İndi keçək əsas məsələyə, dünyada yeganə bizim dövlətdir ki, kimə vəzifə verirsən, özünü ağa bilir, özünü hər kəsdən yuxarı bilir. Halbuki əsilində vəzifə, O, adama verilir ki, O, millətinin xidmətçisi olsun. Həm də, Ona verilən maaşdan əlavə heç kimin əlinə baxmasın və cibin kəsməsin. Amma bizdə tərsinədir. Vəzifəyə gələn kimi hami qorxudan buna hormət edir, həmin qorxanlardan soruşursan ki, kimdir bu ? Elə o qorxanlar, quyruq bulayanlar, yaltaqlar deyir: A kişi, məgər tanımırsan? bilmirsən kimdir bu? Filankəs müəllimdir bu. Amma dərinə getsən, baxırsan heç kimdir O. Lakin ata hesabına vəzifəsi var. Əgər onu bu vəzifədən götürüb atsan bayıra, küçədə dilənçidən başqa heç kimdir O. Çünki əvvəldən onun müstəqil fikiri olmayıb. Azad düşüncə ilə öz həyatına başlamayıb, həmişə atam, anam, qohum-əqrabam nə deyər prinsipi ilə yaşayıb. Elə bilməyin yaşayıb, deyərdim sürünüb. Sadəcə bizdə var, ata hesabına kişı olmaq. (Cəmiyyətdə bəzi gənclərdə var ki, öz zəhməti hesabına cəmiyyətdə ad qazanıb, fəaliyyət göstərir)Bəlkə də heç bir, ölkədə belə bir şey yoxdur. Bu geriqalmışlıq SSSR- dən keçib bizim boğazımıza. Təəsüflər olsun ki, müstəqil dövlət qursaq da, fikirlərimiz müstəqil olmayıb.

20.08.2019

Tags